Büyük Kongre
Madde 10. Büyük Kongre Partinin en yüksek karar organıdır, seçilmiş ve tabii üyelerden oluşur.
-Tabii Üyeler (Delegeler)
-Parti Genel Başkanı
-Parti Genel İdare Kurulu Üyeleri
-Yüksek Disiplin Kurulu Üyeleri
-Partili Bakanlar ve Milletvekilleri
-Partinin kurucu üyelerinden oluşur.
Seçilmiş Üyeler (Delegeler)
Seçilmiş üyeler TBMM üye tam sayısının iki katı kadardır. Her ilde o ilin milletvekili sayısının iki katı kadar üye il kongresinde seçilir. Tabii üyeler delege seçimlerine girmezler.
İlk Büyük Kongre kuruluştan sonraki iki yıl içinde yapılır.
Bu kongreyi toplama görevi Parti Kurucular Kurulunundur. Parti üyeliği sona eren kurucuların Büyük Kongrenin tabii üyelikleri de düşer.
Büyük Kongrenin yapılmasına kadar Kurucular Kurulu Büyük Kongrenin yetkilerine sahiptir.

Büyük Kongrenin Yetkileri

Madde 11. Büyük Kongrenin görev ve yetkileri şunlardır:
-Parti Genel Başkanını, Genel İdare Kurulu’nun Asil ve Yedek Üyelerini, Yüksek Disiplin Kurulunun Asil ve Yedek Üyelerini gizli oyla seçmek,
-Partinin Tüzük ve programında değişiklik yapmak,
-Partinin gelir.gider hesabını, Genel İdare Kurulunun faaliyetlerini kabul veya reddetmek,
-Kanunlar, parti tüzük ve programı çerçevesinde toplumu ve devleti ilgilendiren konularda, kamu faaliyetleri hakkında genel nitelikte temenni mahiyetinde veya bağlayıcı kararlar almak,
-Partinin genel politikası hakkında genel nitelikte olmak şartıyla temenni mahiyetinde veya bağlayıcı kararlar almak,
-Kanunların veya parti tüzüğünün gösterdiği yönde diğer konularda kararlar almak,
-Partinin kapatılmasına veya bir başka partiyle birleşmesine ve böylece hukuki varlığı sona erecek partinin mallarının tasfiye veya intikal şekline dair karar vermek.

Büyük Kongrenin Toplantısı ve Gündemi

Madde 12.
a. Olağan toplantılar
Büyük Kongrenin olağan toplantıları, Genel İdare Kurulu tarafından tespit edilen gündem, yer ve tarihte yapılır. Bu süre iki yıldan az, üç yıldan fazla olmaz.
Büyük Kongrenin gündemini Genel İdare Kurulu tespit eder. Büyük Kongre alışılmış usullerle delegelere duyurulur.
İlan edilen tarihte çoğunluk sağlanamadığı takdirde ikinci toplantı 15 gün sonra tercihen aynı yerde, toplantı salonu müsait değilse
Genel İdare Kurulu’nca tespit edilecek uygun bir yerde yapılır. Bu husus delegelere aynı usulle duyurulur.

b. Olağanüstü toplantılar
Olağanüstü Büyük Kongre, Genel Başkan veya Genel İdare Kurulunun veya Büyük Kongre delegelerinin en az beşte birinin imzaları noterlikçe onaylı yazılı istemleri üzerine yapılabilir. Olağanüstü kongreler belli bir gündemle toplanır, gündemi toplantı talebinde bulunanlar tespit eder. Olağanüstü kongrelerde gündem harici bir şey görüşülemez. Olağanüstü Kongrenin yapılması Büyük Kongre delegeleri tarafından istenmişse bu olağanüstü kongrede seçim Maddesinin gündemde yer alması için, talebin delege tamsayısının üçte ikisinin “imzaları noterlikçe onaylı” müracaatı gerekir. Kongrenin yapılacağı yer ve tarihi Genel İdare Kurulu il teşkilatlarıyla istişare ederek tespit eder.

Büyük Kongrenin Açılışı

Madde 13. Büyük Kongre toplantı yeter sayısı üye tamsayısının yarıdan bir fazlasıdır. Bu sayı sağlandığı takdirde Büyük Kongre Genel Başkan veya Genel Başkanın görevlendireceği bir Genel İdare Kurulu üyesi tarafından açılır.
Büyük Kongre, gündeme geçmeden önce bir başkan yeteri kadar Başkan Yardımcısı ve Katip Üyeyi işaret oyuyla seçer.
Kongre Divanı Gündemi uygulamak, toplantıyı düzen içinde yürütmek, düzeni bozanlara karşı müeyyide uygulamak, gerekirse toplantıdan çıkarmak, toplantı tutanağını düzenlemek ve imza etmekle görevlidir. Kararlarını salt çoğunlukla verir. Oyların eşitliği halinde Başkanın görüşü yönünde uygulama yapılır.
Büyük Kongrenin toplanması için gerekli çoğunluk bulunamazsa toplantı 15 gün sonra aynı gündemle ve katılan delegelerle yapılır.

Büyük Kongre Çalışmaları

Madde 14. Büyük Kongre çalışmalarını gündemindeki sırayla yürütür. Gündem Maddelerinin sırası delegelerin çoğunluğunun kararıyla değiştirilebilir. Kanunlara, parti program ve tüzüğüne aykırı olmayan konuların Büyük Kongre gündemine ilave edilmesine delegelerin onda birinin teklifi ve hazır bulunanların salt çoğunluğu ile karar verilir.
Kanunlar Parti Program ve Tüzüğü veya parti politikası ile ilgili konularda karar almak üzere değişiklik tekliflerinin, Genel Başkan, Genel İdare Kurulu veya Büyük Kongre üyelerinin üçte biri tarafından verilmesi zorunludur. Bu tekliflerin karara bağlanması için Büyük Kongre’de seçilecek bir komisyonda görüşüldükten sonra komisyon raporuyla birlikte kongrede müzakere edilmesi ve üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla kabul edilmesi gerekir.
Büyük Kongre gündemi kesinleştikten sonra Genel İdare Kurulu Faaliyet Raporu ve hesap raporu okunur. Bu raporlar ayrı ayrı müzakere edilebileceği gibi birlikte de müzakere edilebilirler.
Büyük Kongre gerek gördüğü konularda inceleme yaptırmak için komisyonlar kurar. Bu komisyonların kurulmasına işaret oyuyla karar verilir.
Hesapları incelemek için kurulan Hesapları Tetkik Komisyonu’nun Raporu öncelikle okunup görüşülür.
Büyük Kongrede söz isteyenlere sırasıyla söz verilir. Genel Başkan ve Genel İdare Kurulu üyelerinin birinci öncelikle söz alma hakkı vardır. Komisyon başkan ve sözcülerine de söz vermede öncelik tanınır.
Görüşmeler sırasında toplantı düzenini sağlamak için Kongre Başkanı bu düzeni bozanlara sözlü uyarıda bulunur. İkinci uyarıdan sonra da aynı davranışı devam ettirenleri salondan dışarı çıkarır.
Genel İdare Kurulu Üyeleri kendi üyesi oldukları kurulun faaliyetleri aleyhinde konuşma yapamazlar. Aksi davranışta bulunanlar hakkında disiplin kovuşturması yapılır.
Genel İdare Kurulu konuşmacıların soru ve tenkitlerine cevap vermede birinci önceliğe sahiptir.
Başkan konuşma sırasında konu dışına çıkanları uyarır. Bu uyarıya rağmen konuya dönmemekte direnenlerin konuşması kesilir.
Kongre Başkanı Kongrenin Kanunlar içerisinde yürütülmesi için özen gösterir. Değerlendirilmesi Kongre Başkanlık Divanı tarafından yapılarak, mecbur kalınırsa suç niteliğinde söz ve fiillere devam edenleri Kongre Başkanı Kongre salonundan çıkarabilmek için kongreye ara verebilir, dinleyicilerin belli bölümünü veya tamamını boşaltabilir.
Müzakereler tamamlandıktan sonra Genel İdare Kurulu faaliyet raporu ve hesapları tetkik komisyonu raporu oylanır. Kabul halinde Genel İdare Kurulu ibra edilmiş olur.
Büyük Kongre’de yapılacak seçimler Tüzüğün 19’uncu Maddesine göre yapılır.

İl ve İlçe Kongreleri

Madde 15. İl ve ilçe olağan kongreleri bir üst kademe parti teşkilatının uygun görmesi ile belirlenecek yer ve tarihte yapılır. Bu süre 2 yıldan az, 3 yıldan fazla olamaz.
Gerekli hallerde bir üst kademe yönetim kurulları bu tarihleri doğrudan doğruya tespit edebilirler ve değiştirebilirler.
İl ve İlçe Kongrelerinin tarih, saat, yer ve gündemi alışılmış usullerle delegelere duyurulur. Bu duyurunun gazeteyle yapılma mecburiyeti yoktur.
İl ve İlçe Olağanüstü Kongreleri üst yönetim kurulunun kararıyla veya delegelerden beşte birinin isteği ve il ve ilçe başkanının çağrısıyla toplanır. Olağanüstü toplantı delegelerin beşte birinin isteği üzerine yapılacaksa, il ve ilçe başkanı alt kademe teşkilatlarının da görüşünü alarak, kongre yapılacak yeri, tarihi tespit eder.
İl ve İlçe Olağanüstü Kongreleri Tüzüğün 12’inci Maddesinde belirtilen usule göre yapılır. Bu kongrelerin gündemi Kongreyi isteyenlerce düzenlenir. Kongrede gündem dışı başka hiçbir konu görüşülemez.
İl ve İlçe Olağan Kongrelerinin toplantı nisabı delege tam sayısının 10’da biridir. Kararlar hazır bulunanların çoğunluğu ile verilir.
Bütün parti teşkilatı kademelerinin kongreleri bu tüzükte belirtilen usullere göre yapılır.

İl Kongreleri

Madde 16. İl Kongreleri, ilçe kongrelerinde tüzüğe göre seçilen delegelerle tabii delegelerden meydana gelir. Seçilmiş delege sayısı 600’ü geçemez. Her ilçeden gelecek delege sayısı ilçe nüfusunun il nüfusuna bölünmesi neticesi çıkan rakamla 600'ün çarpılması ile elde edilir. Toplam sayı 600’ü geçmemek üzere kûsurlar tamamlanır.

İl Kongresi Tabii Delegeleri

Madde 17. Bir ilin milletvekilleri, yönetim kurulu ve disiplin kurulu başkan ve üyeleri ile büyükşehir belediye başkanları o il kongresinin tabii üyeleridir. Geçici yönetim kurulu başkan ve üyelerinin de kongreye katılma hakkı vardır. Ancak bunlar delege değillerse oy kullanamazlar.

İlçe Kongresi

Madde 18. İlçe Kongresi ilçe çevresindeki köy ve mahallelerden son genel seçimde alınan oy sayısına göre, siyasi partiler sicilinde kayıtlı üyelerin seçtikleri delegeler ile tabii delegelerden meydana gelir.
İlçe kongresinin seçilmiş delege sayısı, 400’ü geçemez.
Geçici ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri kongreye katılma hakkına sahiptir. Ancak delege sıfatı olmayanların kongrede oy kullanma hakkı yoktur.
İlçe Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ilçe ve belde belediye başkanları ilçe kongresinin tabii üyeleridir.
İl Belediye başkanları, bulunduğu ilin merkez ilçe kongresinin tabii üyesidir.
Köy veya mahallelerin ilçe kongresi için seçecekleri delege sayısı, o köy veya mahallede, partinin son genel seçimde aldığı oy sayısı, partinin ilçe genelinde aldığı oy sayısına bölünerek elde edilen sayının 400 rakamı ile çarpılması sonucu bulunur.
Toplam sayı 400’ü aşmamak üzere kûsurlar tamamlanır.
İlçe yönetim kurulu, köy ve mahallelerde delege seçimlerini yürütmek üzere kendi içinden bir veya birkaç üyeyi görevlendirebileceği gibi, sadece bu işlemler için o köy ve mahalledeki üyelerden birisini temsilci olarak görevlendirebilir.
Seçimle ilgili tutanak, seçimi müteakip ilçe başkanlığına gönderilir.

Kongrelerin Yapılışı ve Seçimler

Madde 19. Partinin Genel Merkez, il ve ilçe organları ile üst kurulların delege seçimleri yargı gözetiminde gizli oy ve açık tasnif esasına göre yapılır.
Seçimlerden 15 gün önce kongreye katılacak parti üyelerini belirleyen listeler iki nüsha olarak, Büyük Kongreyle İl ve İlçe kongreleri için görevli ilçe seçim kurulu başkanlığına, toplantının yeri, gün ve saatini bildiren bir yazı ekinde onaylanmak üzere gönderilir.
Onaylanan liste ile toplantıya ait diğer hususlar kongrenin toplantı tarihinden 7 gün önce partinin kongre yapacak teşkilatının bulunduğu binada asılarak ilan edilir. İlan süresi 3 gündür. 3 günlük ilan süresinin içinde listeye yapılan itirazlar hakim tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin karara bağlanır. Böylece kesinleşen listeler ile toplantıya ait diğer hususlar hakim tarafından onaylanarak partinin ilgili teşkilatına gönderilir.
Kongrelerde seçilecek organlarda adaylık başvurusu için kongre başkanlığınca bir süre tespit edilerek delegelere duyurulur, bu süre sonunda başvuruda bulunan adaylar ilan edilir. Seçimlerde birden fazla organa aday olunamaz.
Büyük kongrede seçilecek Genel Başkan Genel İdare Kurulu asıl ve yedek üyeleri, Yüksek Disiplin Kurulu asıl ve yedek üyeleri, tek liste halinde tanzim edilebileceği gibi ayrı ayrı listeler halinde de düzenlenebilir. İl ve ilçe kongrelerinde seçilecek organlar için de aynı usul uygulanır.
Seçimlere birden fazla liste katılması halinde her liste değişik renklerde ve şekillerde bastırılıp hazırlanabilir.
Bu listeler kongre başkanlık divanınca yeteri kadar çoğaltılıp ilgili seçim kurulu başkanına mühürlettirilir. Ayrıca arzu eden delegelerin, adaylar arasından kendi arzularına göre düzenleyecekleri listeleri yapabilmeleri için yeteri kadar boş kağıt da mühürlettirilir.
Kongre delegeleri serbest iradeleriyle hiçbir etki altında kalmadan mevcut adaylardan uygun gördüklerini seçme hakkına sahiptir. Üyeler isterlerse basılı listelerden birini oy sandığına atarak oylarını kullanabilecekleri gibi, basılı liste veya listeleri uygun görmeyen her üyenin de kendi hür iradesiyle liste düzenleme hakkı vardır. Bunun için mevcut listelerdeki adaylardan ve varsa bağımsız olarak adaylığını koyanlar arasından istediği isimlerden oluşturduğu listeyi oy sandığına atarak da oyunu kullanabilir. Kongre Başkanlık Divanınca yeteri kadar çoğaltılıp ilgili seçim kurulu başkanınca mühürlenen listenin zarfa konularak oy sandığına atılmasıyla oy kullanma işlemi gerçekleşir.
Diğer hususlar kongre yönetmeliği ile düzenlenir.
Seçime, tutanakların tanziminden itibaren iki gün içinde itiraz edilebilir. Bu itiraz aynı gün hakim tarafından karara bağlanır.
Hakimin seçimleri yenileme kararı alması halinde, kongre yalnız seçimi yapmak üzere toplanır. Nisap temin edilemezse 15 gün sonra yapılacak kongrede nisap aranmaksızın seçim yapılır.
Kongrede seçimlerde, sandık kurulu başkanınca, toplantıda bulunan delegelerden oy kullanmayan kimse kalmadığı tespit edilince, sandık açılarak oy tasnifi yapılır.
Kongreye katılacak parti üyelerini belirleyen ve kesinleşmiş delege listesinde ismi bulunanlar nüfus cüzdanı, resimli üyelik kimlik kartı veya benzeri resmi niteliği haiz bir hüviyet belgesi (ehliyet, emeklilik cüzdanı v.s.. ile isimlerinin karşısına imza atarak oy kullanırlar.
 
Parti Organlarına Seçilenlerin İlgili Makamlara Bildirilmesi

Madde 20. Parti kongreleri hariç olmak üzere diğer bütün parti teşkilatlarına seçilenlerin adları, soyadları, doğum yer ve tarihleri, meslek veya sanatları, ikametgahları ve nüfus cüzdanı örnekleri, o mahallin en büyük mülki idare amirliğine seçimden veya atamadan itibaren 15 gün içinde yazı ile bildirilir.,
Genel Başkan, Genel İdare Kurulu ile Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri ise aynı süre içinde doğrudan İçişleri Bakanlığı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir.